Tranh tứ quý là gì? Ý nghĩa & cách treo đúng thứ tự

Tranh tứ quý bao gồm 4 bức tranh tượng trưng cho 4 mùa trong năm, mỗi mùa được đại diện bởi một loài chim hoặc hoa cỏ, mang ý nghĩa tốt lành và may mắn. Treo tranh này trong nhà không chỉ làm cho ngôi nhà có thêm phần trang trọng mà còn mang theo thông điệp tinh thần và triết lý sống. Đó là gì?

I. Tranh tứ quý là tranh gì?

Tranh tứ quý hay tranh tứ quân tử là bộ 4 bức tranh vẽ hoa lá hoặc chim chóc tượng trưng cho 4 mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông, ví dụ tranh Tùng – Cúc – Trúc – Mai hoặc Mai – Lan – Trúc – Cúc. Đây là một trong những chủ đề tranh phổ biến và tượng trưng trong trang trí nội thất và văn hóa nghệ thuật. Bộ tranh này có nguồn gốc từ Trung Quốc, sau đó được nhiều họa sĩ cải biên để phù hợp với văn hóa, tín ngưỡng và phong tục nhưng vẫn mang đậm yếu tố phong thủy.

II. Ý nghĩa của bức tranh tứ quý

1. Ý nghĩa bề nổi của tranh

1.1. Nếu là Tùng – Cúc – Trúc – Mai

• Hoa mai (Xuân): Tượng trưng cho mùa xuân, hoa mai mang vẻ đẹp rực rỡ, tươi mới, báo hiệu một năm mới an lành, hạnh phúc. Năm cánh hoa mai còn được coi là biểu tượng của “ngũ phúc”: trường thọ, phú quý, an khang, hảo đức và thiện chung.
• Cây trúc (Hạ): Tượng trưng cho mùa hè, cây trúc thể hiện khí phách hiên ngang, bất khuất của người quân tử. Dù sống trong điều kiện khắc nghiệt, thân trúc vẫn vươn cao, thẳng đứng, không bao giờ cúi đầu, kể cả khi bị đốt cháy. Hình ảnh cây trúc là biểu tượng của sự chính trực, liêm minh, kiên cường vượt qua mọi khó khăn, thử thách.
• Hoa cúc (Thu): Đại diện cho mùa thu, hoa cúc mang vẻ đẹp giản dị, thanh tao, tượng trưng cho phong thái ung dung, điềm đạm, đức độ của người quân tử. Hoa cúc còn là biểu tượng của sự trường thọ, viên mãn.
• Cây tùng (Đông): Là biểu tượng của mùa đông, cây tùng thể hiện sức sống mãnh liệt, trường tồn, vượt qua mọi khắc nghiệt của thời tiết. Cây tùng còn tượng trưng cho sự vững chãi, ổn định, kiên trì trong công việc và cuộc sống, mang ý nghĩa về sức khỏe và tuổi thọ.

Bạn tham khảo

• Tất tần tật về tranh “Tùng hạc diên niên” phong thủy
• Tranh uyên ương và ý nghĩa trong phong thủy

1.2. Nếu là Mai – Lan – Trúc – Cúc

Cũng tương tự như bộ tứ quý trên mỗi loài cây cỏ đặc trưng cho mỗi mùa trong năm, thay cây tùng thành hoa mai và hoa mai ở tranh này là biểu tượng cho mùa đông còn hoa lan là biểu tượng cho mùa xuân. Hoa lan giống như một ẩn sĩ giữa núi rừng, không màng đến thế sự đẻ giữ cho tâm hồn mình trong sạch, bản thân tự tại ung dung chỉ theo đuổi lý tưởng của riêng mình.

2. Ý nghĩa thực sự của tranh

Vượt ra ngoài ý nghĩa về bốn mùa trong năm, bộ tranh tứ quý còn ẩn chứa triết lý sâu sắc về cuộc đời con người. Bức tranh như một hành trình trải dài qua các giai đoạn:

• Tuổi trẻ (Xuân – Lan hoặc Mai): Giai đoạn khởi đầu, tràn đầy sức sống, nhiệt huyết và khát vọng.
• Trưởng thành (Hạ – Trúc): Giai đoạn đối mặt với những thử thách, khó khăn, đòi hỏi sự kiên cường, bản lĩnh.
• Trung niên (Thu – Cúc): Giai đoạn ổn định, chín chắn, đạt được những thành tựu nhất định.
• Tuổi già (Đông – Tùng hoặc Mai): Giai đoạn chiêm nghiệm, thanh thản, hướng về những giá trị tinh thần.

Treo tranh tứ quý trong nhà không chỉ để trang trí mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc về hành trình cuộc đời. Bức tranh khuyến khích mỗi người hãy sống trọn vẹn từng giai đoạn, giữ vững những phẩm chất tốt đẹp, rèn luyện ý chí, nghị lực để vượt qua mọi thử thách, hướng đến một cuộc sống ý nghĩa, viên mãn.

Chính vì những ý nghĩa sâu sắc đó, tranh tứ quý còn là món quà tặng ý nghĩa trong những dịp đặc biệt như tân gia, mừng thọ, biếu sếp, đối tác… Bức tranh thay cho lời chúc tốt đẹp, mong muốn người nhận luôn gặp may mắn, thành công, hạnh phúc và bình an trong cuộc sống. Nó không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật mà còn là biểu tượng của văn hóa, tinh thần và những giá trị nhân văn tốt đẹp.

III. Hướng dẫn treo tranh tứ quý đúng thứ tự

1. Thứ tự treo tranh

Theo quy chuẩn treo tranh, tranh tứ quý nên được xếp theo đúng bốn mùa xuân hạ thu đông và từ trái qua phải, đối với người Trung Quốc thì họ sẽ treo ngược lại từ phải qua trái (theo thứ tự đọc chữ trong một dòng từ phải qua trái). Tức là với 4 bức tranh tùng trúc cúc mai sẽ được sắp xếp lần lượt từ trái qua phải là Mai – Trúc – Cúc – Tùng hoặc Lan – Trúc – Cúc – Mai.

Nếu diện tích phòng không thích hợp treo 4 bức tranh, gia chủ phải phân thành 2 tầng thì nên chú ý mai – trúc ở tầng 1 và tùng – cúc ở tầng 2.

2. Treo ở đâu?

Tranh này nên treo ở những nơi trang trọng như phòng khách, phòng thờ, phòng làm việc hoặc khu vực cầu thang. Gia chủ treo tranh theo vị trí sắp xếp đúng quy luật như đã nói ở trên, hướng phù hợp treo tranh nhất là hướng Nam. Nếu treo tranh ở phòng khách thì nên treo ngang mắt người nhìn, tốt nhất là cách đồ nội thất khoảng 15 – 22 cm. Nếu treo trong phòng làm việc thì nên treo sau ghế ngồi hoặc chếch bên cạnh hai bên tường.