Tân gia là gì? Người ta thường làm gì vào ngày tân gia?

Tân gia chắc chắn là khoảnh khắc được mọi người mong chờ nhất sau khi xây xong nhà mới, vì sau bao nhiêu nỗ lực và phấn đấu thì cuối cùng bản thân người đó có thể đóng vai trò là chủ nhà và tổ chức tân gia của riêng mình. Trong ngày này không còn đồ đạc lộn xộn, tất cả những gì còn lại là bữa tiệc ăn mừng cùng gia đình, bạn bè và hàng xóm. Nhưng bạn có biết truyền thống các nước thường làm gì vào ngày nay hay không? Hãy tìm hiểu ngay nội dung bên dưới nhé.

I. Ý nghĩa của việc tổ chức tân gia

1. Tân gia là gì?

Tân gia có nghĩa là “nhà mới” (tân là mới, gia là nhà). Vào ngày này thường tổ chức nhiều hoạt động như làm lễ tân gia, tiệc tân gia trong đó lễ tân gia là chọn ngày lành tháng tốt để cúng tế thần Phật, tổ tiên còn tiệc tân gia là bữa tiệc gia chủ tổ chức cho khách mời nhân dịp gia đình chuyển lên nhà mới. Tân gia giống như một hành trình mới trong cuộc sống nên nó là một việc rất trọng đại bên cạnh ngày cưới.

• Mục đích của buổi lễ tân gia là để thông báo và mời các vị thần, Phật và tổ tiên của mình trở về ngôi nhà mới đã xây xong, đồng thời cầu mong cho một cuộc sống mới gặp nhiều may mắn, bình an, ngày càng thịnh vượng, cũng như để xua đuổi tà khí.
• Mục đích chính của bữa tiệc tân gia là tạo cơ hội để bạn bè, người thân chúc mừng gia chủ cuối cùng cũng sở hữu riêng cho mình một ngôi nhà, là dịp để mọi người có cơ hội xem ngôi nhà mới trông như thế nào, đồng thời cũng là cách để gia chủ làm quen với hàng xóm mới.

Ngày tổ chức lễ tân gia theo truyền thống phải là ngày lành tháng tốt, còn ngày tổ chức tiệc tân gia thường vào ngày cuối tuần (Thứ 7, Chủ Nhật) để khách mời có thể tới đông đủ nhất. Hai ngày này có thể tổ chức cùng ngày hoặc khác ngày tùy từng gia đình.

2. Tân gia ở các nước

1. Ở Đức, Phần Lan và Thụy Điển, gia chủ thường cúng tế thần linh bằng muối và bánh mì theo truyền thống, đôi khi có cả 1 đồng xu để tượng trưng cho một tương lai hạnh phúc. Vào cuối buổi lễ, gia chủ sẽ dùng một cây chổi biểu tượng cho sự sạch sẽ và quét nhà để xua đuổi tà ma hoặc xui xẻo.
2. Ở Ý, cá chiên thường là món ăn chiêu đãi khách mời chính vì nó được cho là có thể xua đuổi những con mắt tà ác dòm ngó vào nhà. Khách mời thường mang theo dầu ô liu và rượu vang đến để chúc mừng cho gia chủ.
3. Ở Anh, tân gia được gọi là “housewarming party” có nghĩa là bữa tiệc hâm nóng ngôi nhà, theo đúng nghĩa đen thì mỗi vị khách mời sẽ mang theo một khúc gỗ để đốt lửa sưởi ấm cho ngôi nhà, như một cách xua đuổi tà khí.
4. Ở các nước Bắc Âu, người ta cũng thích cúng tế bằng bánh mì, muối cũng và rượu vang. Họ cũng có phong tục tặng nến cho hàng xóm mới, tượng trưng cho ánh sáng và sự ấm áp trong những đêm mùa đông giá lạnh ở nơi đây.
5. Ở Nga, vị khách đầu tiên sẽ đến thăm nhà mới với một chú mèo đen.
6. Ở Nhật Bản, người nhận quà không phải là gia chủ mà là hàng xóm của họ, những món quà tặng cho hàng xóm cũng khá đơn giản như những chiếc khăn nhỏ, hữu ích và rẻ tiền.
7. Ở Trung Quốc có rất nhiều phong tục truyền thống liên quan tới ngày tân gia và nhiều gia đình Việt Nam vẫn còn bị ảnh hưởng nhiều bởi phong tục của Trung Quốc cho tới ngày nay, ví dụ ngày chuyển nhà phải là ngày lành tháng tốt và nên bắt đầu trước 12h trưa, mở tất cả cửa chính và cửa sổ cũng như bật hết thiết bị điện lên.
8. Ở Thái Lan, trong bữa tiệc tân gia, có khoảng 5 – 7 – 9 nhà sư sẽ được gia chủ mời đến. Các nhà sư này sẽ thực hiện các nghi lễ đặc biệt để cầu phúc cho ngôi nhà mới sau khi các sư được gia chủ chiêu đãi bữa ăn thịnh soạn với nhiều món truyền thống như cà ri và mì, tượng trưng cho sự thịnh vượng và hy vọng vào tương lai tươi sáng.
9. Ở Ấn Độ, lễ tân gia được gọi là “Grinha Pravesh”. Người Ấn tin rằng thứ 5 là ngày may mắn để chuyển đến nhà mới, trong khi thứ 6 và thứ 7 là những ngày “xui xẻo” nhất. Nhiều gia đình cho một con bò (loài vật linh thiêng của Ấn Độ) đi vòng quanh ngôi nhà để hy vọng sẽ mang lại may mắn cho gia chủ.
10. Ở Hoa Kỳ đơn giản hơn nhiều, gia chủ mời bạn bè và hàng xóm tới nhà để thưởng thức các món ăn do chính nhà họ nấu, ví dụ “thịt hầm” hoặc bánh ngọt tự làm. Hàng xóm sẽ đưa ra những lời khuyên về tình hình trong khu vực lân cận

Hầu hết các nơi khác trên thế giới đều có một nghi lễ khá đặc biệt là tặng chổi cho gia chủ, nghe có vẻ buồn cười nhưng thực chất nó là một hành động mang tính biểu tượng của việc quét sạch cái cũ để nhường chỗ cho cái mới.

II. Ngày tân gia thường tổ chức hoạt động gì?

1. Gia chủ mời thầy cúng lễ tân gia

Lễ tân gia hay lễ nhập trạch, được tổ chức nhằm thể hiện sự kính trọng đối với Tam Bảo, các vị thần, Phật, Thổ công, Thổ địa và tổ tiên của gia đình. Việc tổ chức lễ nhập trạch giống một cách thông báo với thần, Phật và tổ tiên rằng bắt đầu từ ngày hôm nay gia đình con sẽ dọn về đây ở, kính mong bề trên chứng giám và phù hộ độ trì cho gia đình được bình an, may mắn.

Lễ cúng tân gia thường sẽ được thực hiện bởi thầy cúng, nhà sư. Họ sẽ hướng dẫn cho gia chủ cần chuẩn bị những gì và như thế nào vào ngày này, sau đó các thành viên trong nhà (bắt buộc phải có gia chủ) sẽ tề tựu bên cạnh thầy cúng để dâng lễ và cúng dường tới các vị thần, Phật & tổ tiên.

1.1. Chọn ngày lành tháng tốt

Ngày lành tháng tốt là những ngày hoàng đạo trong tháng đó, tức là mọi hoạt động trong ngày này thường diễn ra suôn sẻ, thuận lợi, mang lại nhiều may mắn. Vì tân gia là một ngày cực kỳ trọng đại nên chắc chắn phải chọn ngày tốt để làm lễ cúng.

Đối với năm 2024, các ngày tốt theo dương lịch của từng tháng như sau:

• Tháng 1: Mùng 1, 9, 10, 12, 13, 14, 17, 20, 21, 31.
• Tháng 2: Mùng 1, 8, 10, 15, 16, 19.
• Tháng 3: Mùng 8, 11, 15, 16, 20, 26, 31.
• Tháng 4: Mùng 1, 9, 10, 14, 18, 21, 27, 29, 30.
• Tháng 5: Mùng 9, 14, 18, 19, 24, 29, 30.
• Tháng 6: Mùng 5, 7, 12, 15, 16, 26, 27.
• Tháng 7: Mùng 11, 12, 15, 18, 25.
• Tháng 8: Mùng 5, 9, 10, 14, 15, 20, 24, 25.
• Tháng 9: Mùng 4, 8, 11, 12, 15, 16, 22.
• Tháng 10: Mùng 3, 8, 9, 11, 12, 13, 18, 22, 30.
• Tháng 11: Mùng 2, 7 8, 10, 11.
• Tháng 12: Mùng 2, 5, 6, 7, 10, 13, 28.

Có nơi còn chọn ngày tốt dựa trên năm sinh của gia chủ, bạn có thể cân nhắc thêm. Ví dụ:

• Người sinh vào Chủ nhật thì ngày tốt là thứ 4, tránh ngày thứ 6 hàng tuần.
• Người sinh vào thứ Hai thì ngày tốt là thứ Tư, tránh Chủ nhật.
• Người sinh vào thứ ba thì ngày tốt là thứ Năm và Chủ nhật, tránh thứ Hai.
• Người sinh vào chiều thứ Tư thì ngày tốt là thứ Tư và Chủ nhật, tránh thứ Hai.
• Người sinh vào tối thứ Tư thì ngày tốt là thứ Hai, tránh thứ Năm.
• Người sinh vào thứ năm thì ngày tốt là Chủ Nhật và Thứ Tư, tránh Thứ Bảy.
• Người sinh vào thứ Sáu thì ngày tốt là thứ Ba và thứ Năm, tránh thứ Tư.
• Người sinh vào thứ Bảy thì ngày tốt là thứ Sáu và thứ Hai, tránh thứ Tư.

1.2. Chuẩn bị mâm lễ vật cúng tế

Mâm lễ cúng phải được chuẩn bị chỉn chu để thể hiện lòng thành kính của gia chủ với bề trên. Một mâm lễ cúng tân gia sẽ được chuẩn bị tùy theo điều kiện gia đình cũng như phong tục ở các vùng đó, quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm dâng lên thần, Phật và tổ tiên. Bạn có thể cân nhắc chuẩn bị mâm cúng tế như sau:

1. Mâm ngũ quả gồm 5 loại hoa quả khác nhau tùy từng vùng miền, chú ý không chọn quả có gai hoặc mọc ở nơi không được sạch sẽ.
2. Mâm cơm cúng mặn có thể gồm gạo, muối, bát cơm trắng, quả trứng gà luộc, con gà luộc, xôi…
3. Mâm cơm cúng chay gồm gạo, muối, cơm trắng, xôi, đậu hũ chay, rau củ, chè hoặc bánh kẹo…

Quy trình cúng tế còn lại sẽ do thầy cúng đảm nhiệm và hướng dẫn chi tiết cho gia chủ.

2. Gia chủ tổ chức tiệc tân gia

Như Phúc Tường Gold chia sẻ ở trên, việc gia chủ mời khách mời tới thăm nhà và tổ chức ăn uống hàn huyên sẽ giúp họ cảm nhận được sự chu đáo của gia đình. Đây là cơ hội để mọi người được ngồi với nhau, tạo dựng những mối quan hệ mới với hàng xóm… Do đó việc chuẩn bị một bữa tiệc thật chu đáo là rất cần thiết. Cụ thể, gia chủ tổ chức tiệc tân gia cần chuẩn bị những gì?

2.1. Ổn định chỗ ở

Mục đích của bữa tiệc tân gia là giới thiệu không gian sống mới của bạn với người thân, bạn bè và hàng xóm nên để họ có thể cảm nhận được sự mới mẻ và khang trang của ngôi nhà thì tốt hơn hết là chỉ tổ chức tiệc sau khi đã dọn dẹp nhà cửa xong. Khoảng thời gian từ 3 – 4 tuần sau khi chuyển nhà là hợp lý nhất để tổ chức, và cố gắng chọn ngày cuối tuần để mọi người có thể tham gia đông đủ (tổ chức tiệc tân gia không giống như lễ tân gia nên không cần chọn ngày lành tháng tốt).

2.2. Gửi lời mời

Bước này rất quan trọng, bạn phải ước tính cẩn thận số lượng người có thể có mặt dựa trên không gian ngôi nhà, sau khi đã có danh sách khách mời thì cần gửi lời mời một cách trang trọng, như ngày xưa là thiệp mời nhưng ngày nay bạn có thể gọi điện, nhắn tin… Nhớ chỉ nên mời sớm 1 – 2 tuần, tránh chờ tới sát ngày mới mời khách. Một điều quan trọng nữa là không được quên hàng xóm mới của bạn, người xưa có câu “bán anh em xa, mua láng giềng gần” để cho thấy vai trò của hàng xóm tối lửa tắt đèn có nhau, giúp đỡ nhau lúc khó khăn.

2.3. Chuẩn bị tiệc đầy đủ

Những món ăn tự chọn, rượu khai vị hoặc bữa tối là đồ uống có cồn rất phổ biến trong các bữa tiệc tân gia, đặc biệt nếu tổ chức vào buổi tối. Ngày nay nhiều gia đình có điều kiện chọn tổ chức tiệc buffet cho khách mời vì mọi người có thể tự chọn món ăn mình thích và có thể vừa ăn, vừa đi lại và giao du với những người mới.

2.4. Hàn huyên và trò chuyện cùng khách

Sẽ không bao giờ có một buổi tối vui vẻ nếu không có bầu không khí vui vẻ. Khách mời không chỉ đến để chiêm ngưỡng nhà mới mà còn muốn có khoảng thời gian trò chuyện vui vẻ, do đó bạn phải đảm bảo có thời gian trò chuyện được hết với khách mời, tránh tình trạng “đem con bỏ chợ”, bỏ rơi khách mời của mình.

3. Khách mời tặng quà cho gia chủ

Một phần không thể thiếu hiện nay khi khách mời tới chơi nhà là họ sẽ tặng cho gia chủ một món quà nhỏ hoặc phong bì tiền mặt. Đây mặc nhiên là một phong tục khi mừng tân gia nhà mới ở Việt Nam hiện nay, nên nếu bạn là gia chủ thì hãy xác định tinh thần nhận những món quà của khách mời, còn nếu bạn là khách mời thì hãy chuẩn bị cho mình những món quà ý nghĩa nhất tùy thuộc vào điều kiện tài chính để tặng cho gia chủ khi tới ngày đó nhé.

Những món quà tặng tân gia này không chỉ thể hiện sự quan tâm, chúc phúc của người tặng mà còn mang ý nghĩa phong thủy, góp phần mang lại sự sung túc, hạnh phúc cho gia chủ. Nếu có thể thì trước khi bước vào nhà, bạn nên ngồi ngoài một lúc để bản thân thích nghi với không khí của môi trường. Khi bước vào, hãy thắp hương và cúng thần linh để cầu mong cho gia chủ bình an, sức khỏe dồi dào, phú quý.

III. Những thứ không nên mang vào nhà mới

Có một số thứ mà bạn không nên mang vào nhà mới trong ngày đầu tiên sau khi tổ chức lễ tân gia, vì theo phong tục truyền thống thì chúng sẽ mang lại những điều xui xẻo, chẳng hạn như:

1. Xương cốt & đồ dùng của người đã khuất.
2. Vũ khí nguy hiểm và đồ vật sắc nhọn vì theo phong thủy nó sẽ mang lại sự bất an và có thể khiến các thành viên thường xuyên cãi vã nhau, là điềm báo nguy hiểm về thân thể và tài sản.
3. Lịch cũ đã hết hạn có thể khiến cuộc sống của các thành viên bị ràng buộc với quá khứ.
4. Cây héo hoặc chết là biểu tượng cho những điều bất hạnh trong cuộc sống mới.
5. Đồng hồ chết là dấu hiệu của cái chết.
6. Ly, đĩa, bát vỡ thường mang điềm xấu
7. Ghế bập bênh chưa dùng bao giờ, nó tượng trưng cho những bấp bênh trong cuộc sống mà bạn chưa từng gặp phải.