Người xưa tin rằng “Hoa mai nở vào Tết sẽ mang lại một năm may mắn cho cả gia đình”. Người ta thường đặt cây mai trước nhà để đón Tết, vừa để thưởng thức hoa vừa thưởng ngoạn trà rất thú vị. Ngày xưa, hoa mai thường gắn liền với văn hóa Nho giáo và nó cũng là một trong tứ quý “tùng, cúc, trúc, mai”. Cùng tìm hiểu ý nghĩa biểu tượng của loài hoa này và lý do tại sao tranh mạ vàng thường được tặng nhân dịp đầu xuân năm mới.
I. Câu chuyện truyền thuyết về hoa mai
1. Trung Quốc
Câu chuyện kể về một người học trò chán nản vì điều kiện khắc nghiệt của mùa đông đến mức muốn bỏ học, trên đường về cậu học trò đó tình cờ nhìn thấy một cây hoa mai đang nở rộ giữa mùa đông phủ tuyết trắng, từ đó nó đã truyền cảm hứng cho cậu học trò về sự kiên cường, bền bỉ với mục tiêu của mình. Ngày cả một cây mai vàng mảnh mai cũng nở hoa trong mùa đông lạnh giá, tại sao cậu học trò đó có thể từ bỏ hành trình của mình!
2. Nhật Bản
Ở Nhật Bản, hoa mai gắn liền với các thế hệ samurai và được xem là biểu tượng của lòng dũng cảm, sẵn sàng hy sinh. Chuyện kể rằng một samurai bị thương đi ngang qua một cây hoa mai đang nở rộ. Anh cảm nhận được vẻ đẹp của loài hoa này và nhờ đó đã giúp anh có được khả năng phục hồi lại sức khỏe, nó đã cho anh sức mạnh để tiếp tục cuộc chiến của mình.
3. Hàn Quốc
Chuyện kể rằng có một cô gái trẻ đang trên đường đi gặp người yêu thì gặp phải bọn cướp. May mắn thay cô tìm được một vườn mai rộng lớn và chúng đã giúp cô đánh lạc hướng bọn cướp.
Dù câu chuyện kể có như thế nào thì ý nghĩa văn hóa và biểu tượng của hoa mai trong các nền văn hóa các nước đều minh chứng cho cảm hứng, hy vọng và sự kiên cường của nó.

II. Ý nghĩa của hoa mai trong phong thủy
1. Tượng trung cho ngũ phúc
Bông hoa 5 cánh hoa mai được người ta ví như ngũ phúc. Cánh hoa đầu tiên tượng trưng cho phú quý vinh hoa, cánh thứ hai tượng trưng cho sự trường thọ (sống lâu), cánh thứ ba tượng trưng cho sức khỏe và sự bình an, cánh thứ tư tượng trưng cho phẩm chất sống đức độ, được mọi người yêu mến và cánh thứ năm tượng trưng cho cái chết nhẹ nhàng thanh thản, ra đi không còn luyến tiếc trần thế.
Ngũ phúc thể hiện khao khát của con người về một cuộc sống hạnh phúc, trọn vẹn nên người ta tin 5 cánh hoa mai có thể đem lại một cuộc sống hạnh phúc cho mình.
2. Mang điềm lành, may mắn
Trong dân gian Việt, hoa mai rất được coi trọng và nó tượng trưng cho những điều tốt lành của mùa xuân, cho điềm lành và hòa bình.
3. Biểu tượng cho phẩm chất cao quý
Người ta thường lấy hoa mai làm ẩn dụ cho một người có nghĩa khí khi lời nói và hành vi của người đó thể hiện phong thái tao nhã, cao thượng: Dáng thế thanh mảnh mà không yếu, bóng lá thưa nhưng dáng đứng hiên ngang, hương hoa tao nhã dễ chịu nở vào giữa mùa đông không loài hoa nào sánh được.
4. Tượng trưng cho cái đẹp
Để nở được vào mùa xuân, nụ hoa phải trải qua mùa đông lạnh giá nên nó là biểu tượng của sự cứng cỏi, kiên cường trước khó khăn thử thách. Sự kiên cường của hoa mai thể hiện phẩm chất cao quý của người có tinh thần mạnh mẽ nhưng khiêm tốn, nên nó sẽ truyền cảm hứng cho mọi người làm việc, học tập nỗ lực và chăm chỉ hơn trong cuộc sống.
5. Tượng trưng cho sự giác ngộ
Hoa mai còn là biểu tượng cho sự giác ngộ trong Phật giáo, bởi bản chất hoa nở thoáng qua và cánh hoa mong manh nhưng đẹp đẽ là lời nhắc nhở về sự vô thường của cuộc sống, cũng như nhắc nhở bản thân sống và trân trọng từng khoảnh khắc.
Bạn tham khảo
Hướng để treo tranh hoa mai trong phong thủy có thể thay đổi tùy theo mục đích bạn mong muốn trong phong thủy, ví dụ:
- Hướng Đông để mang lại sự bình yên và tươi mới.
- Hướng Tây tượng trưng cho sự hoàn thiện và sự tồn tại.
- Hướng Nam mang ý nghĩa mạnh mẽ và nhiệt tình.
- Hướng Bắc để tìm kiếm sự bình yên.
- Hướng Đông Bắc tượng trưng cho sự phát triển và thăng tiến.
- Hướng Đông Nam tượng trưng cho tình yêu và các mối quan hệ.

IV. Mai vàng trong văn hóa các nước
- Tại Việt Nam, nó là biểu tượng của mùa xuân và Tết Nguyên Đán, mang ý nghĩa tượng trưng về sự tái sinh, sự tươi mới trong cuộc sống.
- Tại Trung Quốc, hoa mai là một trong tứ quý hoa, tượng trưng cho ý chí bền bỉ và kiên cường, và thường được đề cập đến trong hội họa và thơ ca.
- Tại Nhật Bản, nó còn được gọi là “Ume” và là biểu tượng của mùa xuân, thường xuất hiện trong các ngày lễ quan trọng như Lễ Hanami.
- Tại Hàn Quốc, nó là một biểu tượng của tình yêu và hạnh phúc. Nó thường xuất hiện trong thơ ca và nghệ thuật của nước này.
- Tại Thái Lan và Ấn Độ, nó thường xuất hiện trong các lễ hội mang ý nghĩa tôn vinh.
Như vậy, mai là một biểu tượng có sự đa dạng và đa chiều trong văn hóa các quốc gia và thường mang theo những giá trị văn hóa và tâm linh đặc biệt tùy thuộc vào ngữ cảnh và truyền thống của mỗi quốc gia.

