Justitia là biểu tượng của Nữ Thần Công Lý trong thần thoại La Mã cổ đại, tương đương với thần Themis và Dike trong thần thoại Hy Lạp, thần Maat trong thần thoại Ai Cập cổ đại. Tuy nhiên, hình tượng hiện đại của Nữ Thần thường được mô phỏng dựa trên tượng nữ thần Justitia trong văn hóa La Mã.
Tượng Nữ thần công lý thường có hình dáng người phụ nữ đang đứng hoặc đang ngồi, mặc một chiếc áo choàng toga, đi chân trần và tóc xõa qua vai hoặc tết thành búi hoặc quanh đầu, tay trái cầm một cái cân, tay phải cầm một thanh kiếm; đôi khi có dải lụa trắng bịt trước mắt.

Ý nghĩa của tượng nữ thần Công lý
- Tượng nữ thần tay phải cầm chiếc cân với ý nghĩa tôn vinh sự công bằng và thượng tôn pháp luật, không có vùng cấm trong quá trình xét xử phân minh.
- Tay trái nữ thần cầm thanh kiến là thể hiện quyền uy, đảm bảo công lý cần phải được thực thi đối với tất cả mọi người, không được để bất kỳ ai nhúng tay vào để đổi trắng thay đen. Thanh gươm ở trong tư thế hạ xuống có nghĩa là nó chỉ bảo vệ pháp luật, chỉ được sử dụng nếu cần thiết.
- Dải băng bịt mắt là thể hiện sự công bằng, khách quan của pháp luật và không để các yếu tố bên ngoài như chính trị, quyền lực đen tối làm thay đổi quyết định xét xử, tất cả mọi người đều bình đẳng trước pháp luật.
Xem thêm:
II. Nữ Thần Công Lý trong văn hóa các nước
1. Ai Cập
Ở Ai Cập, nữ thần công lý có từ ít nhất 4000 năm TCN, Ma’at (phát âm là may-ét) ra đời khi thần mặt trời Ra trỗi dậy từ vùng nước Nun. “Ma’at” có nghĩa là sự sáng suốt, sự thật, công bằng. Trong các bức tranh, bà được miêu tả là một người phụ nữ đang ngồi hoặc đứng với chiếc lông đà điểu trên đầu. Người Ai Cập cổ đại tin rằng vũ trụ có trật tự và chính Ma’at là người giữ mọi thứ cân bằng.
Điều này đã giúp người Ai Cập cổ đại phát triển ý thức mạnh mẽ về đạo đức và công lý, theo họ sau khi cơ thể chết đi, mọi người đều phải đi qua Sảnh phán xét, nơi trái tim của một người được cân trên chiếc cân cùng với chiếc lông vũ sự thật của Ma’at. Nếu trái tim của linh hồn đó cân bằng với chiếc lông vũ của Ma’at, họ có thể tiếp tục cuộc hành trình sang Thế giới bên kia. Nếu không, cuộc hành trình sẽ kết thúc.

2. Hy Lạp
Cái tên “Themis” trong tiếng Hy Lạp cổ có nghĩa là “thiết lập” ám chỉ những phong tục được thiết lập thông qua văn hóa của một xã hội. Nàng là hiện thân của công lý và trật tự, là người tạo ra sự cân bằng và là người sửa chữa những điều sai trái. Đôi khi nàng cũng được coi là một nhà tiên tri. Themis thường được miêu tả mặc áo choàng dài và che mặt.
Con gái của Zeus và Themis là nữ thần công lý, Dike. Dike được mô tả trong sách cổ là cầm một cây gậy (đôi khi là kiếm) và một cái cân. Dike xuất hiện như một vị thần trừng phạt nghiêm khắc mọi sai trái, trông chừng những kẻ phạm tội, duy trì công lý và đâm thủng trái tim của những kẻ bất công bằng thanh kiếm do Aesa làm cho cô ấy.


